Bạn có bao giờ tự hỏi những chiếc cối đá xay bột làm nên bánh đa thơm ngon, hay đôi chó đá canh cổng trước nhà cổ, voi đá, ngựa đá ở đình chùa được tạo ra từ đâu? Ở vùng trung du Vĩnh Phúc, xã Hải Lựu (huyện Sông Lô) nay thuộc xã Hải Lựu, Phú Thọ chính là cái nôi của nghề chạm khắc đá truyền thống hàng trăm năm nay. Nơi đây, những bàn tay thợ tài hoa đã biến những tảng đá thô ráp từ núi Thét thành các sản phẩm bền vững theo thời gian, mang đậm bản sắc văn hóa Việt.
Làng Nghề Đá Hải Lựu – Vùng Đất Núi Thét Huyền Thoại
Xã Hải Lựu nằm ven sông Lô, dưới chân núi Thét – nơi có vô vàn vỉa đá xanh, đá xám, đá vân ngũ sắc chất lượng cao. Từ bao đời, người dân nơi đây coi nghề đục đá là nghề phụ sau mùa vụ. Sáng sớm, họ vác dụng cụ leo núi, chọn từng vỉa đá đẹp, rồi dùng búa, đục, vồ gỗ lim để gọt dũa. Đặc biệt, dù dùng đục thép cứng nhưng đập bằng vồ gỗ nên tiếng vang chỉ trầm đục, khiêm nhường – đúng với tính cách hiền lành của người dân Hải Lựu.
Những sản phẩm từ đây đa dạng lắm: cối giã cua, đá mài dao, máng lợn, lư hương, đỉnh đá, bia mộ, đến voi ngựa đá, tượng Phật, chân cột đình chùa… Chúng được chở bằng thuyền ngược sông Lô, xuôi sông Hồng hay xe tải đi khắp miền Bắc.
Bàn Tay Vàng Và Tình Yêu Nghề Truyền Thống
Dù lao động vất vả giữa bụi đá, nắng gió, ngày công khiêm tốn, người thợ Hải Lựu vẫn gắn bó với nghề. Họ không lãng phí một viên đá nào, luôn tính toán kỹ lưỡng để tạo ra sản phẩm phù hợp nhất. Nhiều nghệ nhân được tôn vinh “bàn tay vàng”, thậm chí được mời học hỏi từ Non Nước (Đà Nẵng) để nâng tầm đồ mỹ nghệ đá.
Ngày nay, dù có doanh nghiệp khai thác đá hiện đại, người dân vẫn tiếc nuối và chọn giữ gìn nghề thủ công. Những sản phẩm đá Hải Lựu không chỉ bền vững mà còn mang giá trị văn hóa sâu sắc, được du khách nước ngoài yêu thích làm quà lưu niệm.
Du Lịch Làng Nghề Hải Lựu – Trải Nghiệm Bản Sắc Văn Hóa
Nếu bạn đang tìm kiếm tour du lịch làng nghề Vĩnh Phúc, hãy ghé Hải Lựu để xem trực tiếp nghệ nhân đục đá, mua sản phẩm thủ công chính gốc và cảm nhận không gian núi sông hữu tình. Nghề chạm khắc đá nơi đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cách giữ gìn hồn cốt dân tộc cho thế hệ mai sau.
Hãy đến Hải Lựu một lần để thấy rằng, giữa thời đại công nghệ, những giá trị truyền thống vẫn trường tồn như chính những tảng đá vững chãi!
