Xã Yên Thạch là một địa danh giàu truyền thống lịch sử và văn hóa nằm ven sông Lô, thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc. Với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, núi non trùng điệp, hồ nước thơ mộng và những di tích cổ kính thờ Tam vị Thạch Sơn Đại vương, xã Yên Thạch từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn cho du lịch tâm linh, sinh thái và khám phá lịch sử tại miền Bắc Việt Nam.
Vị Trí Địa Lý Và Diện Tích Xã Yên Thạch
Xã Yên Thạch nằm ở khu vực trung du huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, giáp sông Lô và có vị trí thuận lợi kết nối với các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang.
Xã có diện tích tự nhiên khoảng 8,09 km², với mật độ dân số đạt khoảng 747 người/km² (dữ liệu năm 1999: 6.045 người). Địa hình đặc trưng trung du với núi non, hồ nước và đồng bằng ven sông, tạo nên bức tranh thiên nhiên hài hòa, thơ mộng.
Nổi bật là núi Đền (Điện Sơn) bên hồ Ngọc Đá, nơi hội tụ vẻ đẹp sơn thủy hữu tình, thu hút du khách yêu thích khám phá thiên nhiên.
Lịch Sử Và Văn Hóa Xã Yên Thạch
Xã Yên Thạch là vùng đất cổ với bề dày lịch sử từ thời Lý – Trần. Theo giai thoại, trên đỉnh núi Đền tại thôn Thống Nhất có khối đá lớn biểu tượng, gắn liền với ba nhà giáo tài danh: Nguyễn Nham, Nguyễn Tuấn, Nguyễn Tiễu – những người từng dạy học cho con vua Lý Thái Tổ trong 3 năm. Sau này, các ông về đây mở trường dạy dân, qua đời và được cho là hóa đá tại chỗ. Nhân dân lập đền thờ, cầu đảo linh ứng trong sản xuất.
Nhà Lý phong tặng các ngài là Tam vị Thạch Sơn Đại vương, nhà Trần phong Thượng đẳng thần và đền thờ là Tối Linh Từ. Các triều đại phong kiến đều ban sắc phong cho các nơi thờ tự như đình Đại Trung (Đình Cả), đình Miêu Nha (Đình Ngà), đình Vĩnh Quang (đình làng Chùa), đình Thiều Xuân.
Ngày 21/01/2020, UBND tỉnh Vĩnh Phúc xếp hạng Đình Vĩnh Quang là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Những di tích này là biểu tượng tâm linh, thu hút du khách chiêm bái và tìm hiểu văn hóa cổ.
Thay Đổi Hành Chính Từ Năm 2025
Theo chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính của Chính phủ, từ ngày 1/7/2025, xã Yên Thạch (cùng với các xã Tứ Yên, Đồng Thịnh, Đức Bác thuộc huyện Sông Lô cũ) được sáp nhập để thành lập xã Sông Lô mới, thuộc tỉnh Phú Thọ.
Trụ sở UBND xã Sông Lô đặt tại thôn Lạc Kiều (cơ sở cũ của UBND xã Đồng Thịnh). Sự thay đổi này nhằm tinh gọn bộ máy, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho khu vực ven sông Lô.
Xã Sông Lô mới có tiềm năng lớn với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và định hướng trở thành đô thị ven sông hiện đại.
Du Lịch Và Tiềm Năng Phát Triển
Xã Yên Thạch (nay là xã Sông Lô) thu hút du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên núi Đền – hồ Ngọc Đá, di tích thờ Tam vị Thạch Sơn Đại vương, đình Vĩnh Quang và không gian văn hóa truyền thống.
Kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, khai thác tài nguyên và đang chuyển dịch sang công nghiệp – dịch vụ nhờ vị trí chiến lược giáp sông Lô và các tuyến giao thông quan trọng.
Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến để chiêm bái tâm linh, khám phá giai thoại lịch sử và tận hưởng vẻ đẹp sơn thủy, xã Yên Thạch – Sông Lô chắc chắn là lựa chọn lý tưởng. Hãy ghé thăm để cảm nhận hơi thở văn hóa cổ kính nơi đây!
Bài viết cập nhật thông tin hành chính mới nhất đến tháng 12/2025. Liên hệ chính quyền địa phương để biết thêm chi tiết về thủ tục hành chính sau sáp nhập.
